أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري ) ( مترجم : محمد توكل )

مقدمهء مترجم 10

فتوح البلدان ( فارسى )

اساسى و عمده را غالبا منابع نوشته در دسترس ما قرار مىدهند . به رغم اين حقيقت ساده كه تاريخ را به طور صحيح بر اساس منابع اصيل آن مىتوان درك كرد ، تاكنون گامهاى اندكى در ارائهء اين منابع به عامهء مردم برداشته شده است و تعداد كتابهايى كه در اين زمينه منتشر شده نسبت به آثار و نوشته‌هايى كه از آنها به عنوان منابع دست دوم نام برديم بسيار ناچيز و اندك است . ممكن است تصور شود كه طبع آدمى - بويژه در جهان پر مخمصهء كنونى - آسان‌گرا است و خوانندگان ، حسب معمول ، نوشته‌هايى را كه موافق سليقهء زمان ساخته و پرداخته باشند ترجيح مىدهند . لكن اين گمان نيز وجود دارد كه در ذهن همان خوانندگان نسبت به اصالت مطالب و سلامت استنباط نويسنده ترديد حاصل شود ، و چنين ترديدى - به حكم تجربه - پر بى جا نخواهد بود . هدف از ترجمه و نشر كتاب فتوح البلدان تأليف احمد بن يحيى بن جابر ، معروف به بلاذرى اين است كه خوانندهء ايرانى به منابع اصيل تاريخ كشور خود و جهان اسلام دسترسى مستقيم پيدا كند و آب از سرچشمه بنوشد و خرد خود را - فارغ از تصرف نيات و انديشه‌ها و روشها - براى درك حقايق تاريخى به كار اندازد . سبب گزينش اين كتاب ويژگيهاى ممتاز و منحصر به فرد آن است . فتوح البلدان از جمله منابع كم نظير - و در مواردى بىنظير - تاريخ ايران و جهان اسلام در قرنهاى هفتم ، هشتم و نهم ميلادى به شمار مىرود ، و نه تنها در دوران متأخر بلكه طى قرون متمادى به عنوان يكى از مهمترين منابع خاورميانه و جهان عرب مورد استفادهء محققان و تاريخ نويسان بوده است . مقدمهء حاضر به منظور نشان دادن اين واقعيات و آشنايى خوانندگان با زندگى و شخصيت بلاذرى و اهميت آثار او تنظيم شده و به ترتيب در چند بخش ارائه خواهد گرديد .